تثبیت‌کننده‌های پایه سرب
 
سرب طولانی‌ترین تاریخچه مصرف به عنوان تثبیت‌کننده در پی‌وی‌سی را دارد. شاید مهمترین دلیل آن ارزان بودن این نوع در انواع مختلف تثبیت‌کننده‌ها می‌باشد. تاثیر تثبیت‌کنندگی این عنصر بسیار عالی بوده و طول عمر بالایی در محصولات استفاده شده دارد. به نسبت نوع محصول خروجی از پی‌وی‌سی میزان مصرف این تثبیت‌کننده‌ها متفاوت خواهد بود. نگرانی‌های زیادی در رابطه با تاثیرات متفاوت سرب بر روی سلامتی و محیط زیست وجود دارد. در همین راستا متخصصین اروپایی تحقیقات کاملی در سال 2004 بر روی اثرات مخرب سرب انجام داده و نتایج آن را به مسئولین ذیربط در اتحادیه اروپا اعلام نمودند. بر اساس همین گزارش، تولید و مصرف سرب در صنایع pvc در اروپا کاهش یافت و مقرر شد تا انتهای سال 2015 مصرف سرب در این صنایع کاملاً حذف گردد.
 
خواص اصلی ترکیبات pvc با استفاده از تثبیت کننده سرب شامل موارد ذیل است:

  • پایداری بسیار عالی حرارتی
  • خواص الکتریکی مناسب
  • خواص مکانیکی بسیار عالی
  • جذب آب پایین
  • فرآیند پذیری مناسب
  • قیمت مناسب

لذا در صورتی که این عنصر مخرب محیط زیست و مضر جهت سلامتی نمی‌بود می‌توانست بهترین انتخاب در این حوزه باشد. همانطور که تحقیقات نشان داده‌اند عنصر سرب یکی از سرطان‌زاترین عناصر کمکی مورد استفاده درصنایع محتلف می‌باشد.
 
تثبیت‌کننده‌های پایه کلسیم زینک
 
به دلیل مشخصه‌های موجود در این نوع تثبیت‌کننده‌ها، در محدوده ی وسیعی از انواع محصولات پی‌وی‌سی از آنها استفاده می‌گردد. دو مشخصه مهم و متفاوت آن شامل خصوصیت عالی ارگانیک گونه‌ی آن و قابلیت عدم فرسایش جوی خوب آن باعث شده تا این نوع تثبیت‌کننده از دیگر انواع آن متمایز گردد. بسیاری از محصولات پی‌وی‌سی با تکیه بر همین مشخصه‌ها از این نوع تثبیت‌کننده‌ها استفاده می‌کنند که صنایع اسباب بازی، محصولات مربوط به سلامتی مانند کیف نگهدارنده خون یا بطری آب‌های خوردنی از آن جمله هستند. عملکرد مناسب تثبیت‌کننده‌های کلسیم زینک با توجه به توسعه‌های اخیر به دست آمده، آنها را جایگزین بسیار مناسبی برای دیگر تثبیت‌کننده‌های پایه سرب و زینک باریم کرده‌اند. انواع جدید این نوع تثبیت‌کننده‌ها بسیار ساختاری پیچیده‌تر و قیمتی گران‌تر از نوع سنتی آن (قالب صابونی) می‌باشند ولی با قابلیت‌ها و خواصی بسیار مطلوب‌تر. جدول زیر مصرف و کاربرد انواع تثبیت‌کننده‌ها در صنایع مختلف پی‌وی‌سی در بازار اروپا را نمایش می‌دهد.
 
pic
با توجه به اینکه زینک از عناصر لازم در فعالیت‌های بشری و حفظ سلامتی آن می‌باشد. لذا هیچ گونه ریسکی در جهت افزایش درصد مصرف این عنصر در محصولات پی‌وی‌سی به عنوان تثبیت‌کننده حرارتی وجود ندارد و همانطوریکه پیش از این ذکر شد تولید کنندگان پروفیل پی‌وی‌سی در اروپا نیز برنامه دارند تا انتهای سال 2015 استفاده از تثبیت‌کننده‌های پایه کلسیم زینک را به صورت کامل جایگزین تثبیت‌کننده‌های پایه سرب نمایند. به امید اینکه در کشور ما نیز هرچه زودتر این برنامه بصورتی مشابه و در جهت حفظ سلامت نسل آینده به اجرا درآید.
 
به نقل از: www.pvc.org